ایران با کشف تخته و پازن صدرنشین جهان شد
کشف میادین گازی تخته و پازن با مجموع ۱۷.۵ تریلیون فوتمکعب، ایران را در صدر کشورهای جهان از نظر حجم گاز کشفشده قرار داد. این اکتشاف کاملاً با توان داخلی انجام شده، اما کارشناسان هشدار میدهند که...
به گزارش هشدار زودهنگام انرژی، در فاصله سال ۱۴۰۴ تاکنون، بر اساس اعلام شرکت ملی نفت ایران، مجموع کشفیات میدانهای گازی تخته و پازن به ۱۷ هزار و ۵۰۰ میلیارد فوتمکعب رسید و ایران را به صدر کشورهای جهان از نظر حجم گاز کشفشده ارتقا داد. این رقم برای کشوری که در کنار دارا بودن ذخایر عظیم گازی، با رشد مستمر تقاضای داخلی و ناترازی انرژی دست و پنجه نرم میکند، تنها یک دستاورد اکتشافی نیست؛ بلکه پشتوانهای استراتژیک برای دهههای آینده محسوب میشود.
میدان گازی تخته در جنوب استان فارس با حدود ۷ هزار و ۵۰۰ میلیارد فوتمکعب گاز، جایگاه ویژهای دارد. با ضریب بازیافت ۷۲ درصد، تقریباً ۵ هزار و ۷۰۰ میلیارد فوتمکعب آن قابل استحصال است؛ حجمی معادل حدود ۱۵ سال تولید یک فاز استاندارد پارس جنوبی. این مخزن شیرین بوده و نیاز به فرآیند پیچیده شیرینسازی ندارد؛ ویژگیای که هزینه و پیچیدگی فرآورش را کاهش میدهد. افزون بر گاز، حدود ۲۷ میلیون بشکه میعانات گازی شامل میشود که حدود ۲۰ میلیون بشکه آن قابل استحصال برآورد شده و ارزش اقتصادی میدان را به حدود ۴۵ میلیارد دلار میرساند. از سوی دیگر، کشف میدان پازن در سال ۱۴۰۴ حدود ۱۰ تریلیون فوتمکعب به ذخایر گازی کشور افزود که ۷ تریلیون فوتمکعب آن با ضریب بازیافت اعلامشده قابل برداشت خواهد بود.

پیچیدگی فنی میدان تخته در زمره قابلتوجهترین دستاوردهای این دوره اکتشافی است. این ساختار با حدود ۵۰ کیلومتر طول و ۴ کیلومتر عرض، به دلیل تکرار لایهها و گسلخوردگیهای متعدد، یکی از پیچیدهترین ساختارهای اکتشافی دو دهه اخیر توصیف شده است. حفاری چاه اکتشافی تا عمق حدود ۵ کیلومتر ادامه یافت و پس از ۱۷ ماه عملیات، وجود حجم قابلتوجهی گاز در ضخامت تقریبی ۴۵۰ متر تأیید شد. نکته حائز اهمیت دیگر، ایرانی بودن زنجیره کامل این اکتشاف است؛ مطالعات زمینشناسی و ژئوفیزیکی، حفاری، تجهیزات و فعالیتهای مهندسی با اتکا به توان داخلی انجام شده که نشان از بلوغ ظرفیت علمی و مهندسی کشور در حوزه اکتشاف دارد.
بااینحال، کارشناسان تأکید دارند که میان کشف و تولید فاصلهای فنی، مالی و زمانی وجود دارد و نباید این دو را یکسان دانست. تبدیل ذخایر کشفشده به تولید واقعی، نیازمند سرمایهگذاری برای توسعه میدان، حفاری چاههای تولیدی، احداث تأسیسات جمعآوری و فرآورش، خطوط انتقال و زیرساختهای مرتبط است. تجربه ایران نشان داده که محدودیت سرمایهگذاری و فناوری میتواند سرعت توسعه منابع گازی را کاهش دهد. از این منظر، اکتشافات جدید باید بخشی از پاسخ بلندمدت به ناترازی گاز تلقی شوند، نه راهحلی فوری برای کمبودهای فعلی. ایران امروز همزمان با حضور در جمع بزرگترین دارندگان ذخایر اثباتشده گاز جهان، بر پایه دادههای ۱۴۰۴ به بعد، در صدر کشفهای جدید قرار گرفته و مسیر پیشرو بر افزایش فعالیتهای اکتشافی، توسعه لرزهنگاری و حفاری، تأمین مالی طرحها و تبدیل ذخایر به ظرفیت تولید تأکید دارد.
منبع: روزنامه جمهوری اسلامی
بدون نظر! اولین نفر باشید