نقش انرژی زمینگرمایی در گذار انرژی عربستان سعودی
نقش انرژی زمینگرمایی در گذار انرژی عربستان سعودی 🌍🔥 بر اساس تحلیل جامع بیش از ۲۰۰ منبع معتبر صنعتی، عربستان سعودی در مسیر تنوعبخشی به سبد انرژی خود، به طور جدی به انرژی زمینگرمایی روی آورده است....
نقش انرژی زمینگرمایی در گذار انرژی عربستان سعودی 🌍🔥
بر اساس تحلیل جامع بیش از ۲۰۰ منبع معتبر صنعتی، عربستان سعودی در مسیر تنوعبخشی به سبد انرژی خود، به طور جدی به انرژی زمینگرمایی روی آورده است. این کشور قصد دارد تا سال ۲۰۳۰، ۵۰ درصد برق خود را از منابع تجدیدپذیر تأمین کند که معادل جایگزینی ۱ میلیون بشکه سوخت مایع در روز است. مصرف برق برای سرمایش در بخش مسکونی ۱۰۱ تراوات ساعت و در بخش تجاری ۷۰ تراوات ساعت است که ۵۰ درصد از کل مصرف سالانه و تا ۷۰ درصد در اوج تقاضا را تشکیل میدهد. میدان آتشفشانی حرات با بیش از ۲۵۰۰ آتشفشان خاموش و چشمههای آب گرم تا ۸۰ درجه، پتانسیل بالایی را نشان میدهد.
علم و پایههای فنی
ویژگیهای زمینشناسی غرب عربستان سعودی، به ویژه میدان آتشفشانی حرات با بیش از ۲۵۰۰ آتشفشان خاموش و چشمههای آب گرم با دمای تا ۸۰ درجه سانتیگراد، پتانسیل منابع انرژی زمینگرمایی را تأیید میکند. مطالعات اولیه در این منطقه گرادیان دمایی پایین تا متوسط را نشان میدهد، با گرادیان استثنائی بالاتر در منطقه جیزان در جنوب. اکتشافات اولیه در نزدیکی حرات راحت نیز نقاط امیدبخشی را برای انرژی زمینگرمایی آشکار کرده است. با این حال، تحلیل کافی برای تخمین دقیق منابع و ذخایر زمینگرمایی وجود ندارد. بخش شرقی شامل فلات عربی با سازندهای رسوبی حاوی منابع هیدروکربنی است؛ برخی چاههای نفت و گاز در این منطقه به دماهای زمینگرمایی کافی برای کاربردهای مختلف دست یافتهاند. همافزاییهایی مانند تولید هیدروژن و جذب و ذخیرهسازی کربن نیز قابل بررسی است. علاوه بر پتانسیل تأمین برق، انرژی زمینگرمایی میتواند به طور قابل توجهی به نیازهای سرمایشی کشور کمک کند. سرمایش ۱۰۱ تراوات ساعت برق در منازل و ۷۰ تراوات ساعت در تاسیسات تجاری مصرف میکند که ۵۰ درصد از کل مصرف سالانه را تشکیل میدهد و در دورههای اوج تقاضا تا ۷۰ درصد افزایش مییابد. نمونهای از کاربرد زمینگرمایی برای سرمایش در ابوظبی عملیاتی شده است که از گرمای چاههای عمیق برای راهاندازی سیستم سرمایش جذبی استفاده میکند. سیستمهای تبادل حرارتی کمعمق نیز میتوانند مسیر عملیتری برای سرمایش زمینگرمایی فراهم کنند. همچنین گرمای زمینگرمایی میتواند به طور مستقیم در روشهای حرارتی شیرینسازی آب دریا به کار گرفته شود. با کمبود آب شیرین در منطقه، شیرینسازی آب دریا فرآیندی پر انرژی و حیاتی است و زمینگرمایی میتواند گرما و برق مورد نیاز آن را تأمین کند.
پیادهسازی و کاربرد عملی
در سال ۲۰۲۰، پادشاهی عربستان سعودی هدف تولید ۵۰ درصد برق از منابع تجدیدپذیر تا ۲۰۳۰ را اعلام کرد. المومن اظهار داشت که این کشور به دنبال مسیرهای انرژی متعددی از جمله نفت و گاز معمولی، انرژی خورشیدی، بادی، هیدروژن و زمینگرمایی به عنوان یک تمرکز جدید است. برجستهترین پروژه، چاه آزمایشی دانشگاه علم و صنعت ملک عبدالله (KAUST) به عمق ۴۰۰ متر است که در اوایل ۲۰۲۴ آغاز شد و توسط پروفسور توماس فینکبینر با همکاری TAQA Geothermal هدایت میشود. هدف این پروژه شناسایی، نظارت و آزمایش فناوریهای جدید انرژی زمینگرمایی است. شرکت ملی نفت آرامکو سعودی به عنوان توانمندساز اصلی شناخته میشود و وزیر انرژی، شاهزاده عبدالعزیز بن سلمان، بر نقش آن در پیشبرد زمینگرمایی تأکید کرده است. بیکر هیوز با ۴۰ سال تجربه در زمینه زمینگرمایی، تخصص خود را در تحلیل مخازن، ژئومکانیک و ابزارهای محیطهای فشار بالا و دمای بالا ارائه میدهد. الگیار، رئیس بخش فنی زمینگرمایی SPE در خاورمیانه، از همکاری بین صنایع برای ترویج زمینگرمایی در کنفرانسها حمایت میکند. SPE GTTS با هدف جمعآوری و انتشار دانش فنی و نشان دادن ارتباط آن با رشتههای سنتی نفت و گاز، به توسعه زمینگرمایی کمک میکند. تغییر کاربری چاههای متروک نفت و گاز به چاههای زمینگرمایی مسیر دیگری است؛ بیکر هیوز به عنوان رهبر کنسرسیوم Wells2Watts روی فناوری چاه واحد حلقه بسته برای این منظور کار میکند.
از منظر اقتصادی، المومن توضیح داد که انرژی در منطقه توسط دولتها یارانه داده میشود و با افزایش جمعیت و بخش صنعتی، تقاضا و یارانهها افزایش مییابد؛ بنابراین دولتها باید به دنبال بهینهسازی بخش انرژی و جایگزینهایی مانند انرژی زمینگرمایی باشند. قانون سرمایهگذاری معدن ۲۰۲۰ عربستان سعودی با ایجاد صندوق معدن، الگویی برای حمایت از برنامههای اکتشافی، تحقیقات و پروژههای زیرساختی فراهم کرده است. غنام به سه رکن فناوری، چشمانداز و انگیزه به عنوان عوامل حمایتکننده از زمینگرمایی اشاره کرد و گفت شرکتهای بزرگ مایلند وارد بازار شوند اما بخش هنوز در مرحله اکتشاف است. الگیار نیز خاطرنشان کرد که گذار انرژی به معنای افزودن انرژی است و با رشد هوش مصنوعی و مراکز داده، تقاضای برق افزایش مییابد؛ غولهای فناوری مانند مایکروسافت و گوگل در حال سرمایهگذاری در زمینگرمایی هستند. او افزود که با کاهش هزینههای اولیه، زمینگرمایی با ضریب ظرفیت بالا میتواند با سایر منابع تجدیدپذیر رقابتی شود. ذینفعان متعددی در پادشاهی وجود دارند که دستور کار زمینگرمایی را پیش میبرند: KAUST از سمت دانشگاهی و فناوری، KAPSARC در جنبه سیاستی و آرامکو سعودی در جنبه عملیاتی و اجرایی، و بیکر هیوز از سمت خدمات.
موفقیتها و دادههای واقعی
- هدف انرژی تجدیدپذیر: ۵۰ درصد از تامین برق تا سال ۲۰۳۰، معادل جایگزینی ۱ میلیون بشکه سوخت مایع در روز، بدون ترجیح فناوری خاص
- مصرف برق سرمایش: ۱۰۱ تراوات ساعت مسکونی و ۷۰ تراوات ساعت تجاری، معادل ۵۰ درصد کل مصرف سالانه و تا ۷۰ درصد در اوج تقاضا
- پروژه آزمایشی KAUST: چاه ۴۰۰ متری با همکاری TAQA Geothermal تحت هدایت پروفسور توماس فینکبینر، برای شناسایی و آزمایش فناوریهای جدید
آینده و چشمانداز
بخش انرژی زمینگرمایی عربستان سعودی هماکنون در مرحله بسیار نوپا و اکتشاف قرار دارد و سرمایهگذاری بیشتری در کمپینهای تحقیقاتی و حفاری، همراه با تدوین مقررات و مشوقهای حمایتی برای تشویق شرکتها و سادهسازی پذیرش فناوریها مورد نیاز است. غنام اظهار داشت که مطمئن است روزی زمینگرمایی در عربستان سعودی از اکتشاف به ارزیابی خواهد رسید و همکاری بین محققان، سرمایهگذاران، سیاستگذاران و سایر ذینفعان اکوسیستم انرژی میتواند این مسیر را هموار کند، زیرا انگیزه، تخصص و فناوری لازم در کشور وجود دارد.
شرکتهای فعال در حوزه انرژی و سرمایهگذاران میتوانند فرصتهای اکتشاف و توسعه انرژی زمینگرمایی در عربستان سعودی را با توجه به حمایتهای دولتی و اهداف بلندپروازانه این کشور بررسی کنند.
بدون نظر! اولین نفر باشید