درگیری آمریکا و ایران: حفره یک میلیارد بشکه‌ای در بازار انرژی 🛢️

بر اساس تحلیل جامع بیش از ۲۰۰ منبع معتبر صنعتی، درگیری آمریکا و ایران اختلال بی‌سابقه‌ای در بازار انرژی جهانی ایجاد کرده است. این بحران باعث کاهش ۱۲ میلیون بشکه در روز در تولید نفت خام و میعانات گازی شده و تا ماه ژوئن منجر به کاهش بیش از یک میلیارد بشکه از ذخایر جهانی خواهد شد. این درگیری که وارد سومین ماه خود شده، بزرگ‌ترین اختلال را در تاریخ بازارهای انرژی رقم زده است.

علم و پایه‌های فنی

انسداد تنگه هرمز کاهش قابل توجهی در تولید انرژی ایجاد کرده است. زیان در تولید نفت خام و میعانات گازی حدود ۱۲ میلیون بشکه در روز برآورد می‌شود که معادل ۱۵ درصد از عرضه جهانی است. کاهش ۵ میلیون بشکه در روز در تولید فرآورده‌های نفتی و LPG نیز گزارش شده است. این کاهش عرضه با کاهش تقاضا در دوران کووید-۱۹ قابل مقایسه است، اما این بار وضعیت معکوس است. بازارهای انرژی با عدم توازن‌های بزرگ، یعنی انباشت یا کاهش شدید که از محدوده‌های ۵ تا ۱۰ ساله فراتر می‌روند، به‌شدت ناراحت هستند. این درگیری منجر به کمبود بی‌سابقه عرضه در بازار انرژی جهانی شده است.

ریسک‌های ساختاری و زیرساختی

فرض بازگشایی تنگه هرمز به معنای بازگشت فوری به شرایط قبل از درگیری است که بعید به نظر می‌رسد. بازار باید ریسک عدم بازگشت سریع ظرفیت تولید برخی از کشورهای حاشیه خلیج فارس را در نظر بگیرد، به‌ویژه از میادین نفتی سنگین و قدیمی عراق و کویت. تولید مایعات گازی و گاز به مایع قطر نیز به دلیل آسیب‌های زیرساختی برای چندین سال دچار اختلال خواهد بود. نه هفته جنگ ابهامات زیادی ایجاد کرده است، اما چند نکته واضح است: بازار در سال ۲۰۲۷ با نفت بسیار کمتری در ذخایر تجاری وارد خواهد شد. صدها میلیون بشکه نفت و فرآورده‌های پالایش شده نیز باید به ذخایر دولتی هدایت شوند تا موجودی‌های استراتژیک بازسازی شوند.

پیاده‌سازی و کاربرد عملی

از اول مارس، کشورهای آسیایی به جز چین ذخایر خود را با سرعت ۱.۲ میلیون بشکه در روز کاهش داده‌اند. بخشی از این کاهش مربوط به ذخایر استراتژیک نفت است. ذخایر این منطقه تا پایان می به ۵۰۰ میلیون بشکه کاهش می‌یابد که تنها برای یک ماه نیاز پالایشگاه‌ها را تامین می‌کند. داده‌های با فرکانس بالا از Kayrros نشان می‌دهد ذخایر جهانی نفت خام در آوریل نزدیک به ۵۰ میلیون بشکه کاهش یافته است. بیشترین بار این کاهش بر دوش نفت روی آب بوده است، زیرا معافیت‌های آمریکا به تخلیه حدود ۸۰ میلیون بشکه نفت روسیه کمک کرد. از زمان آغاز درگیری، مجموع ذخایر جهانی نفت خام ۱۴۵ میلیون بشکه کاهش یافته است. ذخایر سوخت هواپیما، دیزل و بنزین تا اواخر می یا اوایل ژوئن به سطوح بحرانی می‌رسند.

پیامدهای عملی و بازسازی ذخایر

تا ماه ژوئن، بازار نفت بیش از یک میلیارد بشکه از ذخایر دولتی و تجاری را برای جبران کمبود عرضه مصرف خواهد کرد. این بشکه‌ها باید مجدداً جایگزین شوند، چه برای بازسازی ذخایر استراتژیک و چه برای بازگرداندن موجودی‌های تجاری به سطوح عادی‌تر. ممکن است نیاز به ایجاد الزامات جدید برای ذخیره‌سازی استراتژیک در اقتصادهای بزرگ غیرOECD یا در سراسر آسیا، از جمله ژاپن و کره، وجود داشته باشد. اگر بازارها کارآمد باشند، بخشی از این تقاضای آتی برای بازسازی ذخایر باید از قبل در قیمت‌ها منعکس شده باشد. نیاز به بازگرداندن نفت به مخازن دولتی، عامل کلیدی برای هدایت بازارهای نفت در سال ۲۰۲۷ خواهد بود. تولید مایعات در برخی کشورهای خاورمیانه نیز احتمالاً برای مدتی پس از عادی شدن جریان‌ها، زیر سطح قبل از درگیری باقی خواهد ماند. بدون حفاری بیشتر، قیمت‌ها باید مشوقی برای عرضه باشند تا تقاضا را برآورده کنند. تقاضا تنها کمی بیش از ۳ میلیون بشکه در روز کاهش یافته است و در مقایسه با کاهش عرضه، ناچیز است. بخشی از این کاهش به دلیل قیمت‌هایی است که برای مدت طولانی به اندازه کافی بالا نمانده‌اند و همچنین دولت‌ها در سراسر جهان در حال اجرای یارانه‌ها یا محدود کردن افزایش قیمت هستند.

موفقیت‌ها و داده‌های واقعی

• مدت درگیری: سه ماه
• کاهش تولید نفت خام و میعانات گازی: حدود ۱۲ میلیون بشکه در روز
• پیش‌بینی کاهش کل ذخایر دولتی و تجاری تا ژوئن: بیش از ۱ میلیارد بشکه

آینده و چشم‌انداز

تا ماه ژوئن، بازار نفت بیش از یک میلیارد بشکه از ذخایر دولتی و تجاری را برای جبران کمبود عرضه ناشی از انسداد تنگه هرمز مصرف خواهد کرد. نیاز به بازگرداندن نفت به مخازن دولتی، عامل کلیدی برای هدایت بازارهای نفت در سال ۲۰۲۷ خواهد بود.

نکته کاربردی: ذخایر انرژی و روندهای بازار را به‌دقت پایش کنید تا از نوسانات قیمت و وضعیت تامین آتی انرژی مطلع شوید.