افزایش عرضه و ثبات قیمت محصولات پتروشیمی: بازار در مسیر تعادل 📈

بر اساس تحلیل جامع بیش از ۲۰۰ منبع معتبر صنعتی، محمد متقی مدیر توسعه صنایع پایین‌دستی شرکت ملی صنایع پتروشیمی از بهبود روند تأمین مواد اولیه و تثبیت قیمت‌ها بر مبنای نرخ‌های جهانی پیش از جنگ خبر داد. عرضه محصولات پتروشیمی با رویکرد تعادلی در بازار به ثبات قیمت‌ها کمک کرده و رقابت در بورس کالا و انرژی با افزایش حجم عرضه کاهش یافته است.

علم و پایه‌های فنی

قیمت پایه محصولات پتروشیمی عرضه‌شده در بورس کالا و بورس انرژی همچنان بر مبنای نرخ‌های جهانی پیش از آغاز جنگ تحمیلی سوم محاسبه می‌شود. مصوبه نهادهای بالادستی درباره تثبیت قیمت‌های پایه که تا نهم خرداد اعتبار داشت، همچنان ادامه دارد. این سیاست قیمت‌گذاری طبق مصوبه شورای عالی امنیت ملی اجرا می‌شود و هم در حوزه خوراک پتروشیمی‌ها و هم در قیمت محصولات عرضه‌شده در بورس تابع ابلاغیه نهادهای بالادستی است. تنها تغییرات نرخ ارز در محاسبات لحاظ می‌شود و هیچ‌گونه افزایش قیمت ناشی از رشد قیمت‌های جهانی اعمال نشده است. این رویکرد به کاهش نوسانات و پیش‌بینی‌پذیری بازار کمک می‌کند. قیمت ماده اولیه شوینده‌ها (LAB) بر اساس نرخ‌های قبل از نهم اسفند ۱۴۰۴ ثابت مانده و هیچ افزایشی نداشته است. همه معاملات LAB در بورس کالا بدون رقابت انجام شده و خریداران این محصول را به‌طور کامل با قیمت پایه خریداری کرده‌اند.

پیاده‌سازی و کاربرد عملی

افزایش حجم عرضه‌ها با بازگشت مجتمع‌های پتروشیمی پس از عملیات بازسازی و بازتوانی ادامه دارد. عرضه پی‌وی‌سی با دو گرید S60 (پزشکی) و S65 (صنعتی) به صورت هم‌زمان انجام می‌شود و انتظار می‌رود در یک تا دو هفته آینده حجم عرضه افزایش یابد. در حوزه پلی‌اتیلن، اغلب نیاز بازار داخلی به مقدار سال گذشته قابل تأمین است که ثبات عرضه را تضمین می‌کند. تولید پلی‌اتیلن ترفتالات (PET) با گریدهای بطری و نساجی افزایش یافته و تولید گریدهای نساجی از هفته گذشته آغاز شده است. با افزایش ظرفیت‌های تولید در پتروشیمی بوعلی و تندگویان، مواد اولیه مورد نیاز صنایع نساجی بهتر تأمین می‌شود. شرکت ملی صنایع پتروشیمی همکاری نزدیکی با معاونت‌های وزارت صنعت، معدن و تجارت، سازمان حمایت از مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان و معاونت بازرگانی دارد. اصلاح سهمیه‌ها توسط وزارت صمت و هم‌زمان با افزایش عرضه به کاهش محدودیت‌های تأمین مواد اولیه کمک کرده است. در بخش شوینده‌ها، ماده اولیه LAB با قیمت ثابت بر اساس نرخ‌های قبل از نهم اسفند ۱۴۰۴ تأمین می‌شود و معاملات آن در بورس کالا بدون رقابت انجام شده است. محمد متقی اعلام کرد عرضه‌ها نسبت به ماه گذشته بهبود محسوسی یافته و حجم عرضه در هفته سوم خرداد نسبت به هفته گذشته افزایش می‌یابد. مشکلات احتمالی حمل و نقل و لجستیک نیز تحت مدیریت قرار دارد و همه مواد اولیه مورد نیاز تولیدکنندگان شوینده‌ها از سوی صنعت پتروشیمی تأمین شده است.

موفقیت‌ها و داده‌های واقعی

• بهبود محسوس عرضه: وضع عرضه‌ها نسبت به ماه گذشته به‌شکل محسوسی بهبود یافته و حجم عرضه در هفته سوم خرداد نسبت به هفته گذشته افزایش می‌یابد. این روند افزایشی با بازگشت مجتمع‌های پتروشیمی پس از عملیات بازسازی و بازتوانی ادامه خواهد داشت و بازار به تدریج به سمت تعادل سال گذشته حرکت می‌کند. هرچند هنوز به نقطه تعادل نرسیده‌ایم، روند مثبت است.
• ثبات قیمت ماده اولیه شوینده‌ها (LAB): قیمت LAB براساس نرخ‌های قبل از نهم اسفند ۱۴۰۴ ثابت مانده و هیچ افزایشی نداشته است. همه معاملات این محصول در بورس کالا بدون رقابت و با قیمت پایه انجام شده و خریداران به‌طور کامل محصول را خریداری کرده‌اند. این شفاف‌سازی مسئولیت‌پذیری در قبال بازار را نشان می‌دهد و به رفع ابهامات کمک می‌کند.
• کاهش رقابت در بورس و تعادل بازار: با افزایش حجم عرضه‌ها، رقابت در بورس کالا و انرژی کاهش یافته است. تداوم محاسبه قیمت پایه بر مبنای نرخ‌های جهانی پیش از جنگ و عدم اعمال افزایش قیمت‌های جهانی به ثبات و تعادل بازار کمک کرده و صنایع پایین‌دستی را از نوسانات شدید قیمت محافظت می‌کند.

آینده و چشم‌انداز

هرچند هنوز به نقطه تعادل سال گذشته نرسیده‌ایم، روند افزایشی عرضه با بازگشت مجتمع‌های پتروشیمی ادامه دارد. با تداوم مصوبه تثبیت قیمت توسط نهادهای بالادستی و افزایش ظرفیت‌های تولید جدید، بازار محصولات پتروشیمی در مسیر پایداری و تعادل قرار گرفته است.

تولیدکنندگان صنایع پایین‌دستی پتروشیمی می‌توانند با رصد مستمر عرضه‌ها در بورس کالا و بورس انرژی و پیگیری مصوبات نهادهای بالادستی مانند شورای عالی امنیت ملی و وزارت صنعت، معدن و تجارت، از فرصت‌های پیش‌رو برای برنامه‌ریزی تولید و تأمین مواد اولیه بهره‌مند شوند و ریسک نوسانات قیمت را کاهش دهند.